واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
636
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
بورى تگين افزود . از نامههائى كه در طى پائيز سال 431 هجرى به دولت غزنوى رسيده پيدا بود كه بورى تگين به كمك تركمنان در چند پيكار بر پسران على تگين پيروز شده و تقريبا ماوراء النهر را از دست ايشان بيرون كرده است « 1 » . شرح پيروزيهاى متواتر سلجوقيان در خراسان از حدود وظيفهء ما خارج است « 2 » و از وصف مبارزاتى كه ميان نيروهاى جنگى مسعود كه از لحاظ عده و تسليحات بر حريف برترى داشته ولى با باروبنهاى عظيم حركت مىكردند عليه دستجات سبكبار صحرانشينان كه « بيابان ايشان را پدر و مادر » بود « 3 » و قادر بودند بنهء خويش را در فاصلهء دويست ورستى ( 30 فرسخى ) نيروهاى اصلى خويش رها كنند « 4 » صرفنظر مىكنيم . دستجاتى از ماوراء النهر به دعوت سلجوقيان به يارى ايشان مىآمدند « 5 » . از خطر حمله از پشت سر نيز كاملا مصون بودند ، زيرا كه پس از مرگ هارون ( رجوع شود به ص 628 ) حكومت خوارزم به دست برادر او اسماعيل خندان افتاد و وى در دشمنى با غزنويان استوار مانده بود . مسعود هم در سال 430 هجرى براى رهائى از اين دشمن منشور ولايت خوارزم را بنام شاه ملك جندى ارسال داشت . شاه ملك كوششهائى به عمل آورد تا خوارزميان را قانع كند ، به اختيار سر به اطاعت
--> ( 1 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 745 ؛ ( چاپ غنى - فياض 594 ) . ( 2 ) - اين كار را بيبرشتين - كازيميرسكى تاحدى انجام داده است ( رجوع شود به ماقبل ص 75 ) . ( 3 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 669 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 537 ) . ( 4 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 713 - 712 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 570 ) ( 5 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 734 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 586 ) .